Bijzondere schenking rond politieman Pieter Kapenga voor Stadsarchief Kampen
Het Stadsarchief Kampen ontving vandaag een bijzondere schenking met documenten en voorwerpen van politieman Pieter Kapenga. De stukken werden in de studiezaal van het Stadsarchief door familieleden overgedragen. Met deze schenking blijft het verhaal van Kapenga nog beter bewaard voor de toekomst. Het Stadsarchief is de familie daar zeer erkentelijk voor.
De schenking is gedaan door Kapenga’s jongste zoon Roel (geboren in 1941) en kleinzonen Peter Sierksma en Pieter Treep. Kleinzoon Sierksma publiceerde in 2021 over zijn grootvader het boek Mijnheer, dat weiger ik. Een politieagent in verzet, dat ook is herdrukt. Kleinzoon Treep heeft zich in Kampen erg ingezet voor het leggen van struikelstenen of Stolpersteine ter nagedachtenis aan individuele slachtoffers van de nazi-terreur.
Pieter Kapenga (1898-1982) werkte sinds 1934 als politieman in Kampen. In november 1942 weigerde hij mee te werken aan het ophalen van Joodse inwoners. Hij nam daarmee een groot risico. Kapenga werd ontslagen en gevangen gezet, eerst in het Nederlandse Kamp Vught en later in het Duitse concentratiekamp Dachau. Hij overleefde de oorlog, maar bleef de gevolgen van met name zijn gevangenschap de rest van zijn leven voelen.
Kapenga’s weigering heeft de Joodse inwoners van Kampen niet gered, en dat kon ook niet vanwege de overweldigende macht van de Duitsers. Maar zijn principiële houding geldt sindsdien wel als lichtend voorbeeld van moreel en rechtvaardig optreden van individuele overheidsdienaren.
De familie schonk diverse persoonlijke stukken zoals diploma’s en getuigschriften van Kapenga’s opleiding bij de Koninklijke Marechaussee en de politie. Ook het origineel van zijn naoorlogse getypte herinneringen is overgedragen, net als zijn brieven die hij verstuurde uit Kamp Vught en Dachau. Daarnaast ontving het Stadsarchief Kapenga’s koninklijke onderscheiding, het fotoalbum van zijn afscheid bij de politie, en het schilderij van de Kamper schilder Hendrik Poeder (1897-1958) dat hij in na terugkeer uit gevangenschap van zijn buren aan de Fernhoutstraat kreeg.
De Kapenga-collectie is een waardevolle aanvulling op de WOII-collectie van het Stadsarchief Kampen. De stukken helpen om het verhaal van de Tweede Wereldoorlog en de keuzes van mensen in die tijd te blijven vertellen en te illustreren.
Op de foto: de schenkers (van links naar rechts) Pieter Treep, Roel Kapenga en Peter Sierksma naast het schilderij van Hendrik Poeder.
Fotograaf: Richard Tennekes